Orta Doğu'da gerilim tırmanıyor

ANKARA/WASHINGTON - Orta Doğu'da gerilim yeniden tırmanıyor. İran ile ABD ve İsrail arasındaki askeri çatışmalar, Şubat 2026'da başlayan geniş çaplı savaşın ardından yeni bir aşamaya girdi. İran'ın Körfez bölgesindeki ABD üslerine yönelik füze ve İHA saldırıları, bölgede güvenlik endişelerini zirveye çıkardı. Bu gelişmeler, küresel enerji güvenliği, ekonomik istikrar ve diplomatik çabaları doğrudan etkiliyor.

Son haftalarda İran, ABD üslerine (Bahrain, Jordan ve Kuveyt civarı) yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı. ABD ve İsrail ise misilleme olarak İran'ın askeri hedeflerine hava operasyonları gerçekleştirdi. Geçici ateşkeslere rağmen (Nisan 2026'dan beri), Lübnan'daki çatışmalar ve yeni füze atışları gerilimi körüklüyor. ABD Başkanı Donald Trump, taraflara "hemen ateşi kesin" çağrısı yaptı ancak barış görüşmeleri belirsizliğini koruyor.

Uzmanlar, Strait of Hormuz üzerinden petrol sevkiyatının kesintiye uğraması riskinin yüksek olduğunu belirtiyor. İran'ın bu stratejik boğazı kapatma tehdidi, küresel enerji piyasalarını alarma geçirdi. Bölgedeki çatışmalar, sadece askeri boyutla sınırlı kalmıyor; insani kriz, mülteci akını ve bölgesel ittifaklarda (Hizbullah, Yemen'deki Husiler gibi) yeni gerilimler yaratıyor.

Dış politika analistleri, bu savaşın 2026 İran Savaşı olarak anıldığını ve Şubat 28'den beri süren çatışmaların yüzlerce hava saldırısını içerdiğini belirtiyor. Barış görüşmeleri Mayıs'ta umut verse de Lübnan'daki gelişmeler engel oluşturdu. Türkiye, bölgedeki istikrarsızlığın yayılmaması için diplomatik çaba gösteriyor; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Doğu Akdeniz ve Kıbrıs uyarıları da bu bağlamda değerlendiriliyor.

Ekonomik yansımalar ağır: Petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel enflasyonu tetikliyor. Yatırımcılar riskten kaçınırken, savunma harcamaları artıyor. BM ve uluslararası aktörler acil ateşkes çağrısı yapıyor. Ancak tarafların maksimalist talepleri (İran'ın Lübnan'da İsrail operasyonlarının durması şartı gibi) çözümü zorlaştırıyor.

Bu gerilim, sadece Orta Doğu'yu değil, küresel düzeni etkiliyor. Uzun vadede enerji geçişi, nükleer müzakereler ve bölgesel güvenlik mimarisi yeniden şekilleniyor. Gelişmeler yakından takip ediliyor; olası tam ölçekli savaş senaryoları korkutucu ekonomik ve insani maliyetler öngörüyor.