Trabzon Turizm Sezonu Kapanırken: Rakamlar, Gerçekler ve “Arapzon” Söyleminin Anatomisi

TRABZON (Kanal61 Haber Merkezi) - Eylül ayının ortasına gelindiğinde Trabzon’da turizm sezonunun son günleri yaşanıyor. 2025 yılını rekorlarla kapatan kent, 2026 sezonunda da hareketli bir yaz geçirdi. Ancak her sezon olduğu gibi bu yıl da sosyal medyada ve bazı çevrelerde aynı tartışma yeniden alevlendi: Arap turistlerin yoğunluğu. “Arapzon” söylemleri, hakaret boyutuna varan paylaşımlar ve “şehir elden gidiyor” nidaları bir kez daha gündeme oturdu. Oysa resmi veriler ve ekonomik gerçekler, bu tepkilerin ne kadar temelsiz ve seçici olduğunu net biçimde ortaya koyuyor.

2025 Sezonu: Rekor Kırılan Yıl

Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre 2025 yılında kenti 1 milyon 447 bin 573 turist ziyaret etti. Bunların 808 bin 9’u yabancı, 639 bin 564’ü yerli turistti. Yabancı turist sayısında bir önceki yıla göre yüzde 14’lük artış yaşandı. Suudi Arabistan açık ara lider pazardı; 442 binin üzerinde Suudi turist geldi. Umman, Irak, Ürdün ve Kuveyt gibi Körfez ülkeleri de listenin üst sıralarında yer aldı. Yabancı turistlerin yüzde 77’ye yakını Körfez ve Ortadoğu ülkelerinden oluşuyordu. Yani Trabzon’un dış turizm omurgasını bu pazarlar oluşturuyordu.

Sümela Manastırı 514 bin ziyaretçi ağırladı, Trabzon Havalimanı’na 58 ülkeden 3 bin 699 dış hat uçağı indi, kruvaziyer gemileriyle 21 bin yolcu geldi. Yatak kapasitesi 36 bine yaklaştı. Kısaca 2025, Trabzon turizmi için büyüme yılı oldu.

2026 Sezonu: Yerli Patlaması, Yabancıda Dalgalanma

2026’nın ilk beş ayında toplam konaklama sayısı 372 bin 635’e yükseldi. Bu, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 28’lik bir artış anlamına geliyor. Yerli turist konaklamaları yüzde 57 artarak 274 bini geçti. Yabancı turist sayısında ise yüzde 15’lik bir gerileme yaşandı (98 bin 17). Bunun temel nedeni Orta Doğu’daki bölgesel gerilimler ve uçuş planlamalarındaki belirsizliklerdi. Buna rağmen 162 farklı ülkeden turist geldi. Suudi Arabistan hâlâ en büyük pazardı (40 bin 500). Almanya, Gürcistan, İran, Rusya ve Ürdün de önemli pay aldı. Mısır’dan doğrudan charter uçuşları başlatıldı, Özbekistan ve Orta Asya pazarlarında yükseliş sürdü.

Temmuz-Ağustos döneminde doluluk oranlarının yüzde 85-90’lara çıkması bekleniyordu. Uzungöl başta olmak üzere yaylalarda araç kuyrukları, otellerde yüksek doluluk ve esnafın yüzünün gülmesi bu beklentiyi doğruladı. Atatürk Köşkü, Çal Mağarası, Kızlar Manastırı ve Şehir Müzesi yalnızca ilk 8 ayda 493 bin ziyaretçi ağırladı.

Arap Turistler Neden Hedef Alınıyor?

Asıl tartışma buradan başlıyor. Her sezon, özellikle Kurban Bayramı ve yaz aylarında Körfez ülkelerinden gelen turistlerin görüntüleri sosyal medyada “Arapzon” etiketleriyle dolaşıma sokuluyor. Bazı ünlüler ve hesaplar “Trabzon bitti”, “şehir işgal edildi” gibi ifadeler kullanıyor. Hatta hakaret boyutuna varan paylaşımlar yapılıyor. Oysa aynı kişiler, Antalya’ya milyonlarca Rus ve Alman turist geldiğinde, Muğla’ya İngiliz ve İskandinav turist aktığında, İstanbul’a her milletten insan dolduğunda benzer bir dil kullanmıyor.

Bu seçicilik tesadüf değil. Arap turistlerin kıyafetleri, dil yapıları, aile yapıları ve kültürel farklılıkları, bazı kesimler için “ötekileştirme” malzemesi oluyor. Oysa turizm doğası gereği farklı kültürlerin buluşmasıdır. Antalya’da Rus turistlerin yoğunluğu “Rusya Antalya’yı aldı” diye yorumlanmıyor. Muğla’da İngiliz turistler için “İngilizzon” denmiyor. Neden? Çünkü o pazarlar “daha kabul edilebilir” görülüyor. Trabzon’da ise ekonomik katkı sağlayan, döviz bırakan, otelleri dolduran, esnafın geçimini sağlayan bir kitle milliyeti üzerinden hedef haline getiriliyor.

Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, bu tür söylemleri “marjinal grupların ideolojik saplantısı” olarak nitelendiriyor ve “ülkeye ihanet” olarak değerlendiriyor. Uzungöl Turizm İşletmecileri Derneği Başkanı Mustafa Akyüz ise “Birkaç kişinin yaptığı ayrımcı paylaşımın bedelini esnafımız, çalışanlarımız ve bölge ekonomimiz ödüyor” diyor. Resmi yetkililer ve sektör temsilcileri, bu söylemlerin rezervasyon iptallerine ve olumsuz algıya yol açabileceğini defalarca uyardı.

Hangi Hakla?

Bir şehri ziyaret eden turistlerin milliyetini hedef almak, o şehre ve o ülkeye zarar vermektir. Trabzon’un 2025’te 808 bin yabancı turist ağırlamasının büyük kısmı Körfez pazarından geldi. Bu turistler döviz bırakıyor, istihdam yaratıyor, yerel ekonomiyi ayakta tutuyor. Onları “işgalci” gibi göstermek, kendi şehrinin ekmeğini yiyenlere hakarettir. Üstelik bu eleştiriyi yapanların büyük bölümü, Trabzon’da yaşamayan, şehrin gerçek sorunlarını (altyapı, otopark, hizmet kalitesi, mevsimsellik) konuşmayan hesaplardır.

Turizm eleştirisi yapılabilir. Yoğunluk, altyapı yetersizliği, fiyat artışları, kültürel uyum sorunları tartışılabilir. Ama bunu ırkçı bir dil üzerinden yapmak, “bizim turistimiz” “onların turisti” ayrımı yaratmak kabul edilemez. Dünya turizminde her destinasyon kendi ana pazarına sahiptir. Trabzon’un ana pazarı Körfez ülkeleridir. Bunu kabul etmemek, şehrin ekonomik gerçekliğini inkâr etmektir.

Sonuç: Sezon Biterken Ders Çıkarmak

2026 sezonu, 2025’in rekor ivmesini yerli turist artışıyla destekleyerek devam ettirdi. Yabancı pazarda dalgalanma yaşansa da çeşitlilik arttı. Yeni charter uçuşları, Mısır ve Özbekistan gibi pazarlar umut veriyor. Asıl mesele, turizmi 12 aya yaymak, hizmet kalitesini yükseltmek ve altyapıyı güçlendirmektir. “Arapzon” gibi söylemler ise ne şehre ne de ülkeye katkı sağlar. Aksine, yılların emeğiyle oluşan turizm imajını zedeler.

Trabzon, doğasıyla, tarihiyle, misafirperverliğiyle turist çeken bir şehirdir. Gelen her turist, ister Suudi ister Alman ister Özbek olsun, şehrin misafiridir. Onlara hakaret etmek, kendi evine gelen misafire kötü davranmaktır. Sezon biterken bu gerçek, bir kez daha hatırlanmalıdır.