Köylerimiz - Mahallelerimiz Serisi - Akkaya Köyü

Genel Bilgiler

• İl / İlçe: Trabzon / Ortahisar

• Statü: 2012 Büyükşehir Yasası ile köyden mahalleye dönüştürülmüştür.

• Eski Adı: Karlıkhozemya (Rumca: Horzomia veya benzer varyasyonlar). Osmanlı döneminde “Karlık” adıyla büyük bir köyün parçasıydı.

• Koordinatlar: Yaklaşık 40.943437° K, 39.666153° D

• Trabzon Merkeze Uzaklık: Yaklaşık 12-15 km.

• Posta Kodu: 61420 civarı

Tarihçe

Yerleşimin tarihi Osmanlı dönemine kadar uzanır. Osmanlı tahrir kayıtlarında Karlık adıyla büyük bir köy olarak geçer. 19. yüzyılda Rum nüfusun yoğun olduğu bir yerleşimdi (1835-1847 yılları arasında Rum erkek nüfusu 38-50 arasında değişiyordu).

Cumhuriyet döneminde Karlıkhozemya adıyla Merkez kazasına bağlıydı. 1959 yılında 7267 sayılı kanunla “yabancı kökten geldiği ve karışıklığa yol açtığı” gerekçesiyle Akkaya olarak değiştirildi ve 1960 nüfus sayımından itibaren bu adla kaydedildi. Rum nüfusun azalmasıyla çeşitli bölgelerden Müslüman Türk nüfus yerleşmiştir.

Nüfus Bilgileri

Nüfus görece istikrarlı bir seyir izlemektedir:

• Son Yıllar: Yaklaşık 783-835 kişi (2024-2025 verileri)

• 2019: 797 kişi

• 2018: 886 kişi

• 2017: 675 kişi (dalgalanma gösterir)

• 2016: 702 kişi

Nüfusun önemli kısmı erkek ağırlıklıdır. Mahalle, Ortahisar’ın kırsal mahalleleri arasında orta ölçekli nüfusa sahiptir. Göç ve yaz-kış ikameti nedeniyle dalgalanmalar görülür.

Coğrafya ve Konum

Karadeniz ikliminin tipik özelliklerini taşır: Ilıman, nemli ve bol yağışlı. Engebeli yamaçlar ve yeşil bitki örtüsü hâkimdir. Trabzon merkezine yakın olmasına rağmen kırsal karakterini korur. Heyelan riski diğer Ortahisar mahallelerinde olduğu gibi mevcuttur.

Ekonomi ve Yaşam

• Geleneksel ekonomi: Fındık üretimi, tarım ve hayvancılık ön planda.

• Günümüz: Bir kısmı Trabzon merkezde çalışır, mahallede ikamet eder. Arsa ve konut talebi artmaktadır.

• Yaşam sakin ve doğayla iç içedir. Geleneksel Karadeniz köy yaşamı devam etmektedir.

Güncel Durum ve Özellikler

Akkaya, Ortahisar’ın sakin, yeşil ve merkeze yakın mahallelerinden biridir. Altyapı hizmetleri (yol, su, elektrik) Ortahisar Belediyesi tarafından sağlanır. Son yıllarda doğa turizmi ve ikinci konut talebiyle ilgi görmektedir.

Genel Mimari Özellikler

Akkaya’daki tarihi yapılar, Doğu Karadeniz geleneksel köy evi tipolojisine uyar. Taş temel + ahşap üst kat sistemi yaygındır. Zemin kat taş bodrum (ahır, kiler), üst katlar ahşap karkas veya bağdadi tekniğiyle yapılır. Dik eğimli çatılar, geniş saçaklar ve yerel malzeme (taş, kestane/çam ahşap) iklime uyumludur.

Özgün Detaylar

• Küme ev yerleşimleri ve bahçeli avlular.

• Cumbalı veya çoklu pencereli üst katlar.

• Serender gibi yardımcı yapılar.

• Yamaçlara adapte edilmiş teraslama.

Tarihsel Bağlam

19.yüzyılda Rum ve Müslüman nüfusun bir arada yaşadığı dönemde Rum sivil mimarisinden etkilenmiş, Osmanlı tarzıyla harmanlanmıştır. Ahşap işçiliği ve plan tipleri (sofa merkezli) bu dönemin izlerini taşır.

Güncel Durum

Birçok eski ev bakım eksikliği, modern yapılaşma ve doğal riskler nedeniyle yıpranmıştır. Ancak bazı kümelenmiş alanlarda geleneksel doku korunmaktadır. Restorasyon örnekleri sınırlıdır.

Harita ve Konum

• Google Maps / Yandex: Koordinatlar 40.943437, 39.666153 üzerinden kolayca bulunur.

• Ulaşım: Trabzon merkezden araçla 15-20 dakikada ulaşılır. Toplu taşıma mevcuttur. Ağıllı ve Karakaya gibi komşu mahallelere yakındır.

Emlak Durumu (2026 Güncel)

Merkeze yakın kırsal konum nedeniyle arsa talebi yüksektir.

• Satılık arsalar genellikle fındık bahçeli veya imarlı olarak 2.000-5.000 TL/m² aralığında değişir (bölgeye göre).

• Müstakil bahçeli evler 8-20 milyon TL civarındadır. Yatırım ve yazlık amaçlı ilgi artmaktadır. Heyelan riski nedeniyle bazı parsellerde inşaat kısıtlaması olabilir.

Tarihi ve Güncel Fotoğraflar

• Güncel fotoğraflar: Yeşil yamaçlar, kümelenmiş taş-ahşap evler ve manzaralı noktalar (Google Maps, yerel Facebook grupları “Akkaya Köyü” sayfaları).

• Tarihi fotoğraflar: Osmanlı/Rum dönemi görselleri sınırlıdır; genel Trabzon köy mimarisi arşivlerinde benzer örnekler bulunur. Karabina benzeri kümelenmiş evler karakteristiktir.

Komşu Mahallelerle Karşılaştırma

• Ağıllı: Çok benzer kırsal yapı, Ağıllı biraz daha sakin ve göç vermiştir.

• Karakaya: Yakın komşu, benzer nüfus ve topoğrafya.

• Pelitli, Yalıncak, Yeşilova: Daha gelişmiş ve turistik, modern yapılaşma fazladır.

• Genel: Akkaya, Ağıllı ile birlikte Ortahisar’ın geleneksel köy ruhunu en iyi koruyan mahallelerdendir; komşularına göre daha az betonlaşma görülür.