Rusya-Ukrayna Savaşı Deniz Ticaretini Vurdu: Trabzon Açıklarında Bekleyen Gemiler ve Bölge Ekonomisine Darbe

TRABZON (Kanal61 Haber Merkezi) - Karadeniz’de devam eden Rusya-Ukrayna savaşı, üçüncü yılı aşan süreçte yalnızca askeri değil, ticari denizcilik üzerinde de ağır bir gölge oluşturuyor. Özellikle son dönemde ticari gemilere yönelik artan insansız hava aracı (dron/İHA) saldırıları, güvenlik riskini kritik seviyeye taşıdı. Bu durum, bazı yük gemilerinin seyir planlarını değiştirmesine veya daha güvenli sularda demir atmasına neden olurken, Trabzon açıklarında da farklı bayraklara sahip gemilerin beklediği gözlemleniyor.

Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) ile Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) yöneticilerinin açıklamaları, sorunun yalnızca geçici bir lojistik aksamadan ibaret olmadığını, bölge ekonomisini doğrudan tehdit ettiğini ortaya koyuyor.

Güvenlik Endişesi: Gemiler Neden Bekliyor?

Savaşın etkisiyle Karadeniz’in doğu ve kuzey kesimlerinde ticari gemilere yönelik dron saldırıları sıklaştı. Rusya ve Ukrayna kaynaklı operasyonların sivil gemilere kadar uzanması, gemi sahiplerini ve acenteleri temkinli davranmaya itti. Bazı gemiler rotalarını değiştirirken, bir kısmı da Trabzon gibi daha güvenli kabul edilen liman açıklarında beklemeyi tercih ediyor.

Bölgede daha önce de benzer olaylar yaşandı. Temmuz 2026’da Türk bayraklı “Mv Reyhan Sarı” kuru yük gemisi, Novorossiysk açıklarında dron saldırısına uğramış, bir Türk denizci hayatını kaybetmişti. Gemi daha sonra Trabzon Limanı’na ulaşmıştı. Benzer saldırılar, Türk ve yabancı bayraklı gemileri hedef almaya devam ediyor. Bu tablo, Karadeniz’deki ticari trafiği fiilen yavaşlatıyor.

TTSO Başkanı Erkut Çelebi: “İhracat Durma Noktasına Geldi”

Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erkut Çelebi, durumu net ifadelerle anlattı:

“Son günlerde Ukrayna ve Rusya’daki gerginlikten dolayı ihracat ve ithalat yapan firmalarımızın çoğu dron saldırısına uğruyor. Bunların büyük kısmı Karadeniz’de ticaret yapan üyelerimiz. Bir kısmı Samsun’dan ihracat yapsa da Trabzon’da odamıza kayıtlı firmalar ciddi hasar aldı. Şu anda ihracat durma noktasına geldi.”

Çelebi, limanlarda bekleyen yaş sebze ve narenciye ürünlerinde bozulmalar yaşandığını vurguladı. Firmaların kredi, bahçe borçları ve sigorta yükümlülükleri nedeniyle zor durumda olduğunu belirterek, borç erteleme ve destek taleplerinin ilgili kurumlara iletildiğini aktardı. “Bir an önce ortamın yumuşatılarak ihracatın yeniden açılması için çalışmalar yapılıyor” dedi.

DKİB Başkanı Selçuk İskender: “Yaş Ürün Beklemez”

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Başkanı Selçuk İskender de benzer bir tablo çizdi:

“Son günlerde Karadeniz’de Türk ticaret nakliyeciliğini yapan gemilere drone saldırıları yapılıyor. Bu saldırılar bölgemizin ihracatına zarar veriyor. Yaş sebze meyve ihracatı yapan arkadaşlarımız zor durumda. Yükledikleri ürünleri zamana karşı ulaştırmak zorundalar. Herkes güvenlik açısından limanlarda bekliyor. Limanda bekleyen ürünün yarın akıbeti belli olmuyor. Bu da plan ve programları bozuyor, maddi külfetler oluşturuyor.”

İskender, bölge ihracatının büyük kısmının Rusya ve Ukrayna’ya yapıldığını hatırlatarak, savaşın sona ermesi halinde bu pazarlara yeniden dönüleceğini, ancak şu anki kayıpların telafisinin zor olacağını vurguladı. Mücbir sebep kapsamında ödemelerde tolerans ve taksitlendirme talebinde bulundu.

Daha Geniş Etki: Bölge Ekonomisi ve Tedarik Zinciri

Doğu Karadeniz’in ihracat yapısı, yaş sebze-meyve, fındık, maden ve su ürünleri gibi zaman hassasiyeti yüksek ürünlere dayanıyor. Özellikle taze ürünlerin limanlarda beklemesi, kalite kaybı ve ekonomik zararı doğrudan beraberinde getiriyor. Sigorta maliyetlerinin artması, gemi sahiplerinin sefer iptali veya ertelemesi, lojistik zincirinde domino etkisi yaratıyor.

Savaşın başından bu yana Karadeniz ve Azak Denizi’nde 20’yi aşkın Türk sahipli veya işletmeli geminin saldırıya uğradığı, can ve mal kayıplarının yaşandığı biliniyor. Temmuz 2026, en yoğun saldırıların görüldüğü aylardan biri olarak kayıtlara geçti.

Sonuç: Güvenlik ve Ekonomi Dengesi

Trabzon açıklarında bekleyen gemiler, Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz ticaretine yansımasının somut bir görüntüsü. TTSO ve DKİB’in ortak çağrısı net: Güvenlik ortamının bir an önce sağlanması, ihracatçıların desteklenmesi ve mücbir sebep uygulamalarının hayata geçirilmesi.

Bölge ekonomisi için Karadeniz, sadece bir ticaret yolu değil; aynı zamanda istihdam ve üretim damarı. Savaşın sivil denizciliği ve ticareti bu denli etkilemesi, hem yerel firmaları hem de Türkiye’nin bölgesel lojistik konumunu zorluyor. Çözüm, diplomatik girişimler ve pratik destek mekanizmalarının hızla devreye alınmasıyla mümkün görünüyor.