Trabzon Gölçayır’da “Fatih Sultan Mehmet Otağı” Turizme Kazandırılıyor

TRABZON (Kanal61 Haber Merkezi) - Trabzon’un Ortahisar ilçesine bağlı Gölçayır Mahallesi, tarihî bir dönüşümün eşiğinde. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) tarafından yürütülen ve TÜBİTAK tarafından desteklenen kapsamlı bilimsel çalışmayla, Fatih Sultan Mehmet’in 1461 yılındaki Trabzon fethi sırasında kara ordusuyla otağını kurduğu son stratejik nokta resmi olarak netleştirildi. Son günlerde bölgede görülen saha hareketliliğinin ardından yerel yönetimler, bu alanı aslına uygun tematik çadırlar ve yürüyüş rotalarıyla uluslararası bir kültür turizm merkezine dönüştürmek için kolları sıvadı.

Bilim Kurulu 2 Yıl Boyunca Karış Karış Taradı

Proje yürütücüsü akademisyenlerin öncülüğünde, Erzurum ve Gümüşhane’deki üniversitelerden uzmanların katılımıyla kurulan 8 kişilik heyet, Bayburt-Trabzon arasındaki zorlu arazi şartlarında tam iki yıl boyunca iz sürdü. Tarihî kronikler ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) eşleştirilerek yapılan modellemede, Fatih’in ordusunun şehri denizden gören en hâkim düzlük olan Gölçayır mevkiinde konumlandığı ve son fetih planlarının buradaki otağda yapıldığı bilimsel verilerle tescillendi.

KTÜ öncülüğünde tamamlanan bilimsel projenin ardından elde edilen veriler Trabzon Büyükşehir Belediyesi ve yerel yönetimlere devredildi. Bölgede son dönemde şahit olunan hareketlilik, bu planlamaların sahaya yansıması olarak değerlendiriliyor.

Tematik Otağ Alanı ve Canlandırma Projesi

Gölçayır’ın denizi gören en stratejik düzlüğünde, Fatih Sultan Mehmet’in otağını (Hünkar Çadırı) sembolize eden tematik çadırların kurulması planlanıyor. Bölgenin mikroklimatik ve düzlük yapısı avantaj kullanılarak, buraya gelen turistlerin fetih atmosferini yaşayabileceği seyir terasları, yürüyüş yolları ve dinlenme alanları inşa edilmesi hedefleniyor. Ayrıca alana gelen ziyaretçilerin akıllı telefonlarıyla otağ tarihini, fetih hikâyesini ve rotayı interaktif olarak görebileceği dijital tabelalandırma çalışmaları yürütülüyor.

Sahadaki Hareketliliğin Diğer Sebepleri

Gölçayır ve çevresinde görülen iş makineleri ile teknik ekipler, yalnızca otağ projesine değil, eş zamanlı yürüyen büyük ölçekli çalışmalara da ait. Trabzon Büyükşehir Belediyesi (TİSKİ), Gölçayır ve komşu Çukurçayır bölgesini turizme ve yerleşime daha uygun hale getirmek için 113 milyon TL bütçeli dev bir atık su ve kanalizasyon hattı çalışması yürütüyor. 1.300 metrelik kolektör hattı ile açıktan akan ve Tabakhane Deresi’ne karışan atık sular disiplin altına alınarak bölge temiz çevreye hazırlanıyor.

Aynı zamanda bölgeye turistlerin ve ziyaretçilerin rahat ulaşabilmesi adına Kanuni Bulvarı bağlantı yolları ve çevre düzenleme planları üzerinde fizibilite çalışmaları yapılıyor. 28 kilometrelik Kanuni Bulvarı Projesi’nin önemli bir kısmı Gölçayır güzergâhından geçiyor. Geçmişte açılan ancak bağlantı yolları tamamlanmadığı için bekletilen 750 metrelik çift tüp Gölçayır Tünelleri de bu projeyle entegre ediliyor. Akyazı’dan Çukurçayır’a kadar olan 20-22 kilometrelik kısım trafiğe açılırken, şu anki aktif çalışmalar Gölçayır’ı takiben Düzyurt ve Gözalan üzerinden yolu Erzurum kara yoluna bağlama etabında yoğunlaşıyor.

Kamulaştırma ve İmar Süreçleri

Gölçayır, Kutlugün ve Düzyurt bölgelerinde yaşayan vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında arazi ve evlerin mülkiyet durumu geliyordu. Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen planlama kapsamında Uğurlu, Gölçayır ve Düzyurt mahallelerini kapsayan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ve imar değişiklikleri resmiyete kavuşturuldu. Projenin hayata geçirileceği hatlar üzerindeki parseller, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak kamu yararı gözetilerek tescilleniyor. Turizm otağ alanı ve yol genişletme sınırlarında kalan hak sahiplerinin mağduriyetlerini gidermek adına yasal tespit ve değerleme süreçleri yürütülüyor.

İmar planlarında “Kültürel Sit ve Tematik Turizm Alanı” fonksiyonları işlenirken, düzenleme ortaklık payı (DOP) oranları mağduriyeti önleyecek şekilde alt sınırlara çekiliyor. Plan hükümleri uyarınca, herhangi bir inşaat ve yol çalışması sırasında kültür varlığına rastlandığı anda çalışmalar ivedilikle durdurulup Trabzon Müze Müdürlüğü’ne bildirilecek.

Yerel Halka Sağlayacağı Ekonomik Katkılar

Fetih rotasının ve otağ alanının tescillenerek turizme açılması, Gölçayır halkı için yeni bir gelir kapısı aralıyor. İmar planlarında yol boyu ve otağ alanı çevresindeki belirli parseller “günübirlik tesis” ve “agro-turizm” kullanımına ayrıldı. Yerel halk, kendi arazilerinde tematik kahvaltı alanları, yöresel ürün satış stantları ve butik işletmeler açabilecek. Otağ alanının hemen çıkışında yalnızca Gölçayır halkının üretim yapabileceği organik pazar tezgâhları planlanıyor. Kanuni Bulvarı’nın tamamlanmasıyla bölge şehir merkezine araçla sadece 4-5 dakika mesafeye gelecek; bu durum gayrimenkul değerlerini de ciddi oranda artırıyor.

Proje Takvimi

Bilimsel tespit aşaması tamamlandı. TİSKİ’nin 113 milyon TL’lik kanalizasyon ve atık su kolektör hattı inşası tamamlanma aşamasında. Kanuni Bulvarı etaplar halinde açılıyor; Gölçayır tünel çıkışları ve Erzurum yoluna bağlanan son hat için sahada yoğun çalışma sürüyor. Tematik çadırların kurulması ve fetih yürüyüş rotasının tabelalandırılarak ilk turist kafilelerine açılması hedefleniyor.

Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç ve KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, bu keşfin Trabzon turizmini deniz ve yayla kıskacından çıkararak tarih turizmiyle çeşitlendireceğini belirtti. Dijital haritalama teknolojileriyle desteklenecek fetih rotası sayesinde, dünyanın dört bir yanından gelen doğa ve tarih meraklıları, Fatih Sultan Mehmet Han’ın 564 yıl önce yürüdüğü yollardan geçerek Gölçayır’daki otağ alanına ulaşabilecek. Yetkililer, projelerin tamamlanmasıyla bölgenin kentin en önemli tarihî duraklarından biri olacağını vurguladı.

Özetle Gölçayır’daki tarihî düzlük, yakın gelecekte Kocaeli’deki Hünkar Çayı Fatih Otağı projesi gibi canlandırma çadırlarının, sosyal donatıların ve fetih rotası başlangıç noktasının yer alacağı bir kültür turizm merkezi haline getirilmek isteniyor.