Trabzon Kültür Yolu Festivali: Gösteriş mi, Gerçek Kültür mü?

Trabzon, 6-14 Haziran 2026 tarihleri arasında Türkiye Kültür Yolu Festivali’ne ev sahipliği yapacak. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “dünyanın en büyük kültürel etkinlik zinciri” olarak tanıtılan festivalin Trabzon ayağı, Papara Park Otopark Alanı’nda dev bir sahne ile başlayacak. Bengü, Murat Boz, Haluk Levent, Sefo ve benzeri popüler sanatçıların sahne alacağı program, şehrin yaz ajandasının en önemli etkinliği olarak lanse ediliyor. Ancak festival daha başlamadan Trabzon kamuoyunda ciddi eleştirilere konu oluyor.

https://www.youtube.com/watch?v=pAUaVB6lWHo

Festivalin en büyük eleştirisi, planlama sürecinin tamamen merkeziyetçi ve tepeden inme olması. Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu şehirde kültür ve sanat etkinlikleri yerel yönetimler yok sayılarak yapılamaz. Trabzon’un kendi dinamikleri dikkate alınmadan Ankara’dan dayatılan programlar kalıcı olmaz” dedi. Gerçekten de festivalin sanatçı listesi, mekan düzenlemesi, bütçe dağılımı ve hatta tanıtım stratejisi büyük ölçüde Bakanlık tarafından belirlenmiş. Trabzon Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerine ise sadece lojistik destek ve temizlik rolü verildiği belirtiliyor.

Bir diğer önemli eleştiri noktası, festivalin “kültür” kavramıyla ne kadar örtüştüğü. Karadeniz’in kadim kültürü; kemençe, horon, tulum, Karadeniz türküleri, Laz ve Hemşin folkloru, Sümela Manastırı’ndan Ayasofya’ya uzanan tarihi miras varken, programda ağırlıklı olarak ana akım pop ve arabesk-pop sanatçıların yer alması birçok kesimde hayal kırıklığı yarattı. Saadet Partisi Ortahisar İlçe Başkanı Burak Turhan bu durumu şöyle özetliyor: “Kültürü olmayan festival, siyasi gösteri ve reklam organizasyonuna dönüşüyor. Trabzon’a yakışan, şehrin kendi değerlerini öne çıkaran bir program olmalıydı.”

Yerel esnaf da festivalden umutlu değil. Özellikle Papara Park çevresindeki küçük işletmeler, “Büyük sponsorlar ve organizasyon şirketleri her şeyi domine edecek. Biz yine kırıntıyla yetineceğiz” görüşünde. Geçmiş yıllarda düzenlenen benzer etkinliklerde turist akışının kısa süreli olduğu ve esnafa beklenen ekonomik katkıyı sağlamadığı tecrübesi, bu endişeleri artırıyor.

Bütçe eleştirileri de cabası. Festival için milyonlarca lira harcandığı ancak bu rakamın net olarak kamuoyuyla paylaşılmadığı ifade ediliyor. Şehirde yol, altyapı, otopark sorunu ve tarihi dokunun korunması gibi acil ihtiyaçlar varken, dev sahne kurulumuna, ışık ve ses sistemlerine ayrılan kaynağın israf olduğu düşünülüyor. Birçok vatandaş, “Bu para ile Trabzon’un gerçek sorunları çözülse daha iyi olmaz mı?” sorusunu yöneltiyor.

Festivalin savunucuları ise “Ülke çapında tanıtım yapılacak, Trabzon turizme büyük katkı sağlayacak” diyor. Ancak eleştirmenler buna da katılmıyor. Birkaç günlük pop konserleriyle şehrin kültürel derinliğini yansıtmanın zor olduğunu, turistlerin de genelde “konser izleyip gitmek” yerine şehrin tarihini, doğasını ve mutfağını deneyimlemek istediğini belirtiyorlar.

Daha anlamlı bir festival için öneriler de dile getiriliyor: Yerel sanatçıların ağırlıkta olduğu konserler, kemençe ve horon atölyeleri, Karadeniz yemek kültürünün tanıtıldığı stantlar, tarihi mekanlarda panel ve söyleşiler, Sümela ve Uzungöl’de özel etkinlikler gibi unsurlar festivali gerçekten “Kültür Yolu” yapabilirdi.

Sonuç olarak, Türkiye Kültür Yolu Festivali Trabzon ayağı iyi niyetli bir proje olsa da, planlama eksiklikleri, yerel katılımın yetersizliği ve kültürel uyumsuzluk nedeniyle eleştirilmeyi hak ediyor. Trabzon’un zengin kültürel mirası, ithal pop gösterileriyle değil, kendi öz değerleriyle tanıtılmalıdır. Aksi takdirde bu festival, “Ankara’dan gelen bir etkinlik” olarak hafızalarda kalacak ve kalıcı bir kültürel katkı sağlamayacaktır.

Trabzon, kendi kültürünü en iyi kendi bilir. Festivalin başarısı, bu gerçeği ne kadar dikkate aldığına bağlı olacaktır.