Trabzon Ortahisar’da Kahverengi Kokarca Gerçekten Bitiyor mu? Umut Var Ama Rehavet Yok

TRABZON (Kanal61 Haber Merkezi) - Karadeniz fındığının korkulu rüyası haline gelen kahverengi kokarca zararlısına karşı yürütülen mücadelede Trabzon Ortahisar’dan sevindirici sinyaller geliyor. Özellikle Gölçayır, Düzyurt, Kutlugün ve Subaşı mahallelerinde yaşayan üreticiler, son iki aydır hem ev çevrelerinde hem de fındık bahçelerinde kokarca görmediklerini belirtiyor. Peki bu durum, istilacı zararlıya karşı gerçek bir zafer mi, yoksa geçici bir sakinlik mi? Uzmanlar ve sahadaki gözlemler, umutlu olmakla birlikte ihtiyatlı olunması gerektiğini gösteriyor.

Trabzon Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü çalışmalar, bu belirgin azalmanın en önemli nedeni olarak gösteriliyor. İlkbahar döneminde metruk binalar, çatı katları ve depolar gibi kışlak alanlarda yapılan yoğun temizlik ve ilaçlama sayesinde böceklerin büyük kısmı daha çoğalamadan yok edildi. Buna ek olarak, biyolojik mücadele kapsamında 100 binin üzerinde Samuray arısı doğaya salındı. Bu yararlı arılar, kokarca yumurtalarını parazitleyerek üremeyi engelliyor. Ortahisar köyleri, bu biyolojik mücadelenin pilot bölgelerinden biri olduğu için etki daha net hissedildi.

Ortahisar'da bir üretici, “Eskiden evimizin etrafını temizlemekten bıkmıştık. Son iki aydır ne evde, ne bahçede ne de fındıklıkta tek bir tane bile görmedim” diyerek yaşanan değişimi anlatıyor. Bu tür tanıklıklar, Ortahisar’da popülasyonun ciddi şekilde kırıldığını gösteriyor. Ancak yetkililer, “bitti” demenin henüz erken olduğunu vurguluyor.

Çünkü tablo tamamen net değil. Araklı başta olmak üzere Yomra ve Arsin gibi fındık üretiminin yoğun olduğu ilçelerin kırsal kesimlerinde yeni çıkan yavru (nimf) kokarcaların görülmeye devam ettiği bildiriliyor. Özellikle Araklı Yiğitözü Mahallesi’nde yavruların fındık çotanaklarına zarar vermeye başladığı tespit edildi. Bu dönemde böcekler dışarıdan kolay fark edilmese de fındığın içini emerek ürünü boşaltabiliyor, verim ve kaliteyi düşürebiliyor.

Tarım İl Müdürlüğü yetkilileri, üreticilere şu uyarıyı yapıyor: “Ortahisar’da görülen sakinlik sevindirici ama rehavete kapılmayın. Bahçe kontrollerini aksatmayın.” Özellikle sabah erken saatlerde fındık ocaklarının altına beyaz çarşaf sererek 10 ocağı silkelemek, etkili bir kontrol yöntemi olarak öneriliyor. Çarşafa 5 veya daha fazla ergin ya da yavru düşmesi halinde ilaçlamaya geçilmesi gerektiği belirtiliyor.

İl genelinde 5 bin dekarlık alanda ilaçlama planlanırken, üreticilere feromon tuzak ve ilaç dağıtımı da sürüyor. Uzmanlar, Ortahisar’da elde edilen sonucun umut verici olduğunu, ancak kırsaldaki yavru hareketliliğinin dikkatle izlenmesi gerektiğini söylüyor. “Umarız bu sakinlik kalıcı olur. Ancak fındık sezonu yaklaşırken üreticilerin uyanık kalması, hem bu yılki rekolte hem de gelecek yıllar için kritik önem taşıyor” değerlendirmesi yapılıyor.

Sonuç olarak Trabzon Ortahisar’da kahverengi kokarca popülasyonunda ciddi bir gerileme yaşandığı açık. Samuray arısı salınımı ve kışlak mücadelesi meyvesini vermiş görünüyor. Ancak “tamamen bitti” demek için henüz erken. Umutlu olmak için gerekçe var; rehavete kapılmamak için de yeterince neden mevcut.